WMS İle Depo Stok Yönetimi
- Depo Stok Yönetimi Nedir?
- Depo Stok Yönetimi Nasıl Yapılır?
- En İyi Depo Stok Yönetimi Programı
- Depolama yönetim aşamaları nelerdir?
Bugün sizlere, Mobisis Teknoloji tarafından tamamı yerli yazılımcılarca geliştirilen Depo Yönetim Sistemi AxionBlade® üzerinde bulunan Stok Yönetim Modülü ve fonksiyonları ile ilgili bazı bilgiler vereceğiz. Fakat başlamadan önce, stok yönetiminin firmalar için neden önemli olduğunu kısaca anlatmak istiyoruz.
Stok Yönetimi Nedir?
Stok yönetimi, bir işletmenin hammadde, yarı mamul ve nihai ürün stoklarını planlama, kontrol etme ve optimize etme süreci. Bu süreç, stok seviyelerinin müşteri taleplerini karşılayacak şekilde yeterli tutulmasını, ancak gereksiz maliyet yaratmayacak seviyede yönetilmesini hedefler. Stok yönetimi, üretim, satış ve tedarik zinciri süreçlerinin dengeli yürütülmesi açısından kritik öneme sahip. Doğru stok yönetimi ile hem ürünlerin zamanında tedariki sağlanır hem de fazla stok bulundurma maliyetleri azaltılır.
Stok Yönetimi Neden Gereklidir?
Stok yönetimi, işletmeler için birçok açıdan gerekli çünkü hem operasyon el verimliliği hem de finansal sürdürülebilirliği doğrudan etkiler.
- Müşteri taleplerini karşılamak için gerekli. Doğru stok yönetimi sayesinde müşteri siparişleri zamanında ve eksiksiz şekilde karşılanır, bu da müşteri memnuniyetini artırır.
- Stok maliyetlerini kontrol altında tutmak için gerekli. Gereğinden fazla stok, depolama ve sermaye maliyetlerini yükseltirken, yetersiz stok ise satış kayıplarına yol açar. İyi bir yönetim bu dengenin kurulmasını sağlar.
- Stok fazlası ve stok eksikliğini önlemek için gerekli. Fazla stok elde kalma riskini artırırken, eksik stok müşteri kaybına neden olabilir. Etkili stok yönetimi her iki durumu da minimize eder.
- Nakit akışını iyileştirmek için gerekli. Stokların doğru seviyelerde tutulması, işletmenin sermayesinin gereksiz yere stoklara bağlanmasını önler ve nakit akışını optimize eder.
- Üretim ve tedarik zinciri süreçlerini desteklemek için gerekli. Özellikle üretim yapan işletmelerde stok yönetimi, hammaddelerin zamanında temin edilmesini ve üretimin aksamamasını sağlar.
- Veriye dayalı karar alma süreçleri için gerekli. Düzenli takip ve analiz, işletmeye hangi ürünlerin daha çok satıldığını, hangi ürünlerde fazla stok bulunduğunu veya hangi tedarikçilerle sorun yaşandığını gösterir.
Kısacası stok yönetimi, işletmelerin doğru zamanda doğru ürüne sahip olmasını, maliyetlerini azaltmasını ve müşteri memnuniyetini artırmasını sağlayan temel bir yönetim faaliyetidir.
Stok Yönetimini Kimler Kullanmalı
Stok yönetimi, ürün veya hammadde ile çalışan tüm işletmeler için gerekli. Bu nedenle farklı sektörlerde çeşitli ölçeklerdeki kuruluşlar stok yönetiminden yararlanır.
- E-ticaret firmaları
Online satış yapan şirketler, yüksek sipariş hacmini yönetebilmek ve doğru ürünleri zamanında müşteriye ulaştırabilmek için stok yönetimi sistemlerine ihtiyaç duyar. - Lojistik ve depo işletmeleri
Depolama ve dağıtım hizmeti veren firmalar, stok hareketlerini etkin bir şekilde takip ederek müşterilerine doğru hizmet sunmak zorunda. - Perakendeciler
Mağazalarında ve depolarında bulunan ürünlerin doğru şekilde yönetilmesi, müşteri taleplerinin karşılanması için kritik öneme sahiptir. Özellikle hızlı tüketim ürünleri (FMCG) sektöründe stok yönetimi çok önemli.
- Üretim yapan işletmeler
Hammadde, yarı mamul ve nihai ürün stoklarını kontrol altında tutmaları gerektiğinden stok yönetimi bu firmalar için hayati önem taşır. Doğru yönetim üretimin aksamadan sürmesini sağlar. - Toptancılar ve distribütörler
Büyük miktarlarda ürün alıp satan bu işletmeler, talebe göre stok seviyelerini ayarlamak zorunda. Etkin stok yönetimi, stok fazlası veya eksikliğinin önüne geçer. - Sağlık sektörü
Hastaneler, eczaneler ve medikal tedarikçiler, ilaç ve tıbbi malzeme stoklarını dikkatle yönetmeli. Yanlış stoklama sağlık hizmetlerini aksatabilir.
Özetle, malzeme veya ürün bulunduran ve bu ürünlerin akışını kontrol etmesi gereken tüm işletmeler stok yönetimini kullanmalıdır diyebiliriz. Bu hem operasyonel verimlilik hem de finansal sürdürülebilirlik için son derece gereklidir.
Stok Yönetimini Kullanmayan Şirketlerin Yaşadıkları Zorluklar
Stok yönetimini kullanmayan şirketler, stok seviyelerini doğru şekilde kontrol edemedikleri için birçok zorlukla karşılaşır. Bu durum hem operasyonel süreçleri hem de mali sonuçları olumsuz etkiler.
Stok fazlası sorunu yaşanır, talep tahminlerinin yapılmaması ve kontrolsüz stok birikimi depolama alanlarının gereksiz yere dolmasına, ürünlerin elde kalmasına ve depolama maliyetlerinin artmasına yol açar. Özellikle modası geçen, bozulabilir veya son kullanma tarihi yaklaşan ürünlerde kayıplar büyüktür. Stok eksikliği meydana gelir, yetersiz stok takibi müşteri siparişlerinin karşılanamamasına ve satış kayıplarına neden olur. Bu durum müşteri memnuniyetini düşürür ve rekabet gücünü zayıflatır. Nakit akışı bozulur, fazla stok işletmenin sermayesinin ürünlere bağlanmasına yol açarken eksik stok satışların düşmesine sebep olur. Her iki durumda da nakit akışı olumsuz etkilenir.
- Talep değişimlerine hızlı yanıt verilemez. Stok yönetimi olmadan şirketler, talepteki ani artış veya düşüşlere karşı esnek hareket edemez. Bu da pazar payı kaybına yol açabilir.
- Envanterde doğruluk sağlanamaz. Elle yapılan takipte hata payı yüksektir. Hatalı stok kayıtları, siparişlerin yanlış hazırlanmasına ve müşteri şikayetlerine sebep olur.
- Operasyonel verimlilik düşer. Depolama, sipariş hazırlama ve sevkiyat süreçleri planlı yürütülemez. Çalışanlar stok arama ve düzeltme işlemleriyle vakit kaybeder.
- Karar alma süreçleri zayıflar. Doğru ve güncel stok verileri olmadığında, yöneticiler maliyet, üretim ve satın alma konularında yanlış kararlar verebilir
Sonuç olarak stok yönetimi kullanmayan şirketler; maliyetlerini kontrol edemez, müşteri memnuniyetini sağlayamaz ve rekabet avantajını kaybedebilir. Bu nedenle stok yönetimi sistemleri, özellikle büyüme hedefi olan ve yüksek sipariş hacmine sahip işletmeler için kritik bir gerekliliktir.
Firmalar İçin Stok Yönetiminin Faydaları
Firmalar için stok yönetiminin birçok önemli faydası vardır. İlk olarak, stok yönetimi sayesinde işletmeler müşteri taleplerini zamanında ve eksiksiz karşılayabilir. Bu durum müşteri memnuniyetini ve bağlılığını artırır. Ayrıca, doğru stok seviyeleri sayesinde gereksiz depo maliyetleri ve fazla stok bulundurma riskleri azalır. Bu da işletmenin sermayesinin daha verimli kullanılmasını sağlar.
Stok yönetimi, stok fazlası ve stok eksikliği gibi sorunları önleyerek operasyonel aksaklıkların önüne geçer. İşletmelerin nakit akışını dengede tutmasına yardımcı olur ve stok hareketlerini daha iyi takip ederek karar alma süreçlerini destekler. Ayrıca, stok yönetimi sayesinde depo operasyonları daha düzenli ve verimli hale gelir, çalışanların iş yükü azalır.
Sonuç olarak, stok yönetimi firmaların maliyetlerini azaltırken hizmet kalitesini yükseltir ve rekabet avantajı elde etmelerine katkı sağlar.
Stok yönetiminin ne olduğunu, neden önemli olduğunu, firmalar için sağladığı faydalar ve kullanım alanlarını öğrendiğimize göre, şimdi AxionBlade Depo Yönetim Sistemi (WMS) içerisinde stok yönetiminin nasıl işlediğine birlikte bakalım.
AxionBlade Depo Yönetim Sistemi (WMS) ile Stok Yönetimi Nasıl İşler?
AxionBlade® WMS, depo içindeki tüm stok hareketlerini dijital ortamda yönetmeye odaklanır. Bu sistem, mal kabulden stok sayımına, ikmallerden rezervasyona kadar kapsamlı stok yönetimi sağlar ve tüm süreçlerin anlık olarak kontrol altına alınmasına imkân verir. İşte sistemin detaylı işleyişi:
1. Mal Kabul ve Yerleşim Süreci
Yeni gelen malzemeler, barkod veya RFID aracılığıyla sisteme kaydedilir. Satın alma siparişiyle ilişkilendirilen bu süreçte mal kabul operatörleri taşıma irsaliyesi, lot no, SKT gibi kritik bilgileri girer. Ardından sistem, ürünlerin hangi lokasyona yerleştirileceğini otomatik olarak belirler ve operatörü yönlendirir. Bu sayede yerleştirme işlemleri hızlı ve hatasız yapılır.
2. Stok Seviyesi Kontrolü ve Replenishment (İkmal Süreci)
Her ürün için minimum ve maksimum stok seviyeleri sistemde tanımlanabilir. Stok seviyeleri bu limitlerin altına düştüğünde AxionBlade WMS otomatik ikmal iş emirleri oluşturur ve ilgili lokasyonlara yeniden stok sevkini başlatır. Bu yapı stok tükenmesini önler.
3. FIFO / FEFO Prensipleri ve Lot Takibi
AxionBlade WMS, FIFO (İlk Giren İlk Çıkar) ve FEFO (Son Kullanma Tarihi Önce) prensiplerini destekler. Özellikle son kullanma tarihi olan ürünlerde sistem SKT yaklaşan malzemeler için uyarılar ve e-postalar oluşturur. Bu sayede kritik ürünlerde stok hatalarının önüne geçilir.
4. Lokasyon Yönetimi ve Doluluk Takibi
Sistem lokasyon bazlı doluluk oranlarını hesaplar ve depo doluluk raporları oluşturur. Depo içindeki raflar, alanlar ve kapılar gibi bölümlendirilen lokasyonlar tanımlanarak yerleştirme ve toplama kuralları otomatik hale getirilir. Bu da depo alanlarının optimizasyonunu sağlar.
5. ABC Analizi ve Stok Kategorilendirme
AxionBlade WMS, stokları ABC analizine göre sınıflandırabilir. Bu analiz sonucunda hızlı dönen ürünlerle daha az talep gören ürünler ayrıştırılarak depo yerleşim planı optimizasyonu yapılır ve sevk hızına göre düzenlemeler uygulanır.
6. Rezervasyon ve Alternatif Ürün Seçimi
Sistem, stok içindeki belirli lotları ya da LPN’leri sipariş, üretim planı veya sevkiyat için rezerve etme imkânı sunar. Ayrıca, stokta belirli bir ürün yoksa önceden tanımlı muadil ürünleri kullanarak operasyonun devam etmesine olanak sağlar.
7. Envanter Sayım İşlemleri ve Statü Takibi
AxionBlade, düzenli envanter sayımları ve kalite kontrol adımlarını içerir. Ürünlerin statüleri OK / NOT OK gibi etiketlerle takip edilir; kalite kontrol sürecindeki uygunsuz ürünlerin üretime gönderilmesi engellenir.
8. Stok İzlenebilirliği ve Raporlama
LPN barkodları, lot numaraları, SKT, irsaliye ve tedarikçi detayları gibi bilgiler sistemde kayıt altına alınır. Bu sayede geçmişe dönük tam izlenebilirlik sağlanır. Kullanıcılar yetkilerine bağlı olarak detaylı veya özet raporlara erişebilir; veriler Excel, PDF ya da e‑posta formatında dışa aktarılabilir. Özel sorgu ekranları ile kendi raporlarını oluşturma imkânı da bulunmakta.
9. Entegrasyon ve Dijital Süreç Otomasyonu
AxionBlade WMS ERP sistemleri (SAP, Oracle, Netsis vb.), TMS sistemleri ve otomasyon ekipmanlarıyla entegre çalışabilir. Gerçek zamanlı veri alışverişi ve otomatik iş akışları sayesinde depo operasyonları kesintisiz bir şekilde yürür. Ayrıca sistem içi mesajlaşma ve otomatik e‑posta özellikleriyle kritik stok olayları önceden bildirilir.
10. Firmalara Sağladığı Avantajlar
AxionBlade WMS ile stok yönetimi, depo operasyonlarında hataların azaltılması, operasyonel verimliliğin artırılması, maliyetlerin kontrol altına alınması ve müşteri memnuniyetinin yükselmesi gibi doğrudan faydalar sağlar. Ayrıca anlık stok görünürlüğü, izlenebilirlik ve raporlama kabiliyetiyle yöneticilere güçlü bir kontrol ve analiz altyapısı sunar.
AxionBlade® Depo Yönetim Sistemi içinde stok yönetimi; mal kabulden envanter sayımına kadar uzanan, otomatik uyarılar ve performans raporlamalarıyla desteklenen entegre bir süreçtir. FIFO/FEFO yönetimi, rezervasyon, stok ikmali, lokasyon bazlı kontrol ve detaylı raporlama ile stok süreçleri eksiksiz şekilde dijitalleştirilir ve işletmeye karar alma açısından güçlü veriler sunar.
Mobisis ile tanışın, operasyonunuzu bir üst seviyeye taşıyın.
Daha Fazlası İçin: